Pagina 1 van 1

De 12 ontwerpprincipes van permacultuur

Geplaatst: wo dec 09, 2020 10:13 pm
door VoedselBosForum
Afbeelding
Principe 1: observeer en handel ernaar
Principe 2: vang energie en sla ze op
Principe 3: zorg voor opbrengst
Principe 4: gebruik zelfregulering en accepteer terugkoppeling
Principe 5: gebruik en waardeer hernieuwbare grondstoffen en diensten
Principe 6: produceer geen afval, maak kringlopen
Principe 7: ontwerp van (natuurlijke) patronen naar detail
Principe 8: verenig eerder dan te scheiden
Principe 9: gebruik kleine en trage oplossingen
Principe 10: gebruik en waardeer diversiteit
Principe 11: gebruik randen en waardeer het marginale
Principe 12: antwoord gepast op veranderingen en maak er op een creatieve manier gebruik van

1. Observeer en handel ernaar
Elke observatie is relatief !!!
Gedetailleerde observaties van het terrein, de omstandigheden, al wat aanwezig is en hoe het functioneert dient als basis voor het ontwerp.
Vb. bestaande situaties worden bekeken op hun functie en als ze minimum 3 functies hebben, behouden we de situatie en proberen er eventueel nog functies aan toe te voegen.

2. Vang energie en sla ze op
Verzamel in tijden van overvloed en hou dat bij voor perioden van tekort
Energie stroomt doorheen onze natuurlijke systemen en wordt op verschillende manieren opgeslagen in water, bomen, planten, bodems, zaden enzovoort. We doen er goed aan om bedreven te worden in het aanwenden hiervan. En we verschuiven best ons idee van ‘kapitaal’ van dat wat we op de bank hebben staan naar de creatieve hulpbronnen die we rondom ons vinden.

3. Zorg voor opbrengst
Elke ingreep in het systeem moet voor opbrengst zorgen
Alles moet minstens op één of andere manier productief zijn

Dit principe stelt dat elke interventie die we in het systeem maken, elke verandering die we aanbrengen, elk element dat we introduceren een productieve meerwaarde moet hebben. Bv. noten of fruitbomen op openbare plaatsen, eetbare daktuinen, of stedelijke eetbare landschappen.
Dit geldt ook voor de landbouwgrond: we planten eetbare, medicinale of materiaal leverende planten aan.

4. Gebruik zelfregulering en accepteer terugkoppeling
Neem geen beslissingen die 7 generaties verder nog negatieve gevolgen hebben
Een via permacultuurprincipes ontworpen systeem zou in feite zelfregulerend moeten kunnen werken met een minimum aan interventies en onderhoud zoals een bos of woudecosysteem waar het niet nodig is om er te wieden, te bemesten of plagen te bestrijden.
Systemen samengesteld uit zelfvoorzienende elementen zijn schokbestendiger en hebben meer veerkracht.

5. Gebruik en waardeer hernieuwbare grondstoffen en diensten
Laat de natuur meewerken
Wanneer de natuur bepaalde functies kan uitoefenen zoals het beluchten van de bodem (wormen), het vastleggen van stikstof in de bodem (klaver), of de bodem opbouwen (bomen) dan zouden we beter gebruik maken van deze kenmerken dan te denken dat wij deze zelf kunnen vervangen. Waar de natuur werk uit onze handen kan nemen, moeten we dit (graag) toestaan.
Een permacultuurontwerp zou maximaal gebruik moeten maken van niet consumptieve natuurlijke diensten en zo ons grondstofverbruik tot een minimum beperken.

6. Produceer geen afval, maak kringlopen
cradle-to-cradle (van wieg tot wieg)
Het concept van afval weerspiegelt feitelijk een zwak ontwerp. Elke output van een systeem kan de input worden van een ander systeem. Hiervoor zouden we meer cyclisch moeten denken en minder vasthouden aan lineaire systemen.

7. Ontwerp van (natuurlijke) patronen naar details
Door de bomen het bos niet meer zien
Vertrekkend van observatie (principe 1) komen we tot herkenning van patronen en dit is de noodzakelijke voorloper van elk ontwerpproces.
Dit principe stelt dat we ons systeem ontwerpen, vertrekkend van de observatie van natuurlijke patronen. Hierbij ontwerpen we zones en sectoren zoals in een spinnenweb. Eenvoudige patronen vinden hun toepassing op diverse gebieden en in uiteenlopende situaties.
We starten bv. met het patroon van een bosstructuur of open plekken in een bos, de structuur daarbinnen komt later en deels ook vanzelf.

8. Verenig eerder dan te scheiden
Vele handen maken licht werk
Holistische aanpak als antwoord op overspecialisatie.
Aandacht voor de complexiteit van de relaties.
Permacultuur wordt wel eens omschreven als de wetenschap van het maximaliseren van behulpzame relaties. Creëer relaties tussen verschillende elementen of breng elementen bijeen die samen een relatie kunnen aangaan. Oplossingen zijn te vinden in een geïntegreerde holistische aanpak eerder dan in toegenomen specialisatie en hokjesdenken.

9. Gebruik kleine en trage oplossingen
Langzaam maar zeker
Wie klein is, moet slim zijn

Dit principe geeft de kern van de zaak goed weer. Systemen zouden zodanig ontworpen moeten zijn dat functies op de kleinst mogelijke schaal werkbaar zijn, dit betekent zo praktisch en energie-efficiënt als mogelijk voor die functie.
Onze oplossingen zullen we baseren op het principe dat hoe kleiner en intensiever iets kan, hoe veerkrachtiger het zal zijn. Tuinlandbouw zoals Holmgren het noemt is landbouw op de kleinste schaal.
Het principe is dat eindeloze groei in een gezond systeem niet voorkomt.

10. Gebruik en waardeer diversiteit
Leg niet al je eieren onder één kip
Monoculturen zijn uiterst fragiel en vatbaar voor ziekte en ongedierte, meer diverse systemen hebben een veel grotere inherente veerkracht.

11. Gebruik randen en waardeer het marginale
Durf onbegane paden te betreden
Een veelgebruikte observatie binnen permacultuur is het idee van ‘randen’. Het punt waar twee ecosystemen elkaar raken, is vaak productiever dan elk van die systemen apart. Dit principe herinnert ons aan de nood om systemen, waar mogelijk, te laten overlappen om hun potentieel ten volle te benutten.
In een ontwerp beschouwen we een grens eerder als mogelijkheid dan als beperking.
Niches als permacultuur, biotuinieren, transitie, … zijn vaak de motor tot verandering in maatschappelijke structuren.

12. Antwoord gepast op veranderingen en maak er op een creatieve manier gebruik van
Visie is niet de dingen zien zoals ze zijn maar zoals ze zullen zijn – de enige constante is de verandering
Natuurlijke systemen zijn constant aan het stromen, ontwikkelen en groeien. Hoe ze reageren op schokken, zoals een bosbrand, kan ons veel leren. Het helpt ook indien je bewust en attent de veranderingen rondom jezelf waarneemt, en je je niet vastpint op het idee dat alles onveranderd vastligt en blijft.
Een bos zit vol verandering, er is een voortdurend ontstaan en vergaan maar het bos als geheel blijft bestaan.

Bron PermacultuurNetwerk

Wat is permacultuur

Geplaatst: ma dec 28, 2020 7:28 pm
door Rik
Een hele youtube lijst over wat permacultuur juist is (wel Engelstalig):